สภาการศึกษาหารือภาคีเครือข่ายและนักวิชาการ ขับเคลื่อนนโยบายส่งเสริมกิจกรรมทางกายในเด็กปฐมวัย มุ่งพัฒนาทักษะการเคลื่อนไหวและสมองส่วนหน้า (EF)

เมื่อวันที่ 3 ตุลาคม 2568 ที่ผ่านมา สำนักนโยบายการพัฒนาเด็กปฐมวัย สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา จัดการประชุมหารือร่วมกับภาคีเครือข่ายและนักวิชาการจากหน่วยงานต่าง ๆ ได้แก่ สมาคมอนุบาลศึกษาแห่งประเทศไทย สถาบันแห่งชาติเพื่อการพัฒนาเด็กและครอบครัว มหาวิทยาลัยมหิดล วิทยาลัยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีการกีฬา มหาวิทยาลัยมหิดล และคณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ เพื่อร่วมกันหาแนวทางผลักดันนโยบายการพัฒนาเด็กปฐมวัยให้เกิดผลในระดับประเทศ โดยให้ความสำคัญกับการส่งเสริมกิจกรรมทางกายของเด็กปฐมวัย ซึ่งผลการศึกษาวิจัยสะท้อนให้เห็นว่า เด็กไทยมี

ที่ประชุมได้หารือแนวทางการพัฒนานโยบายบนพื้นฐานของหลักฐานทางวิชาการ โดยเชื่อมโยงกับการดำเนินงานวิจัยเชิงปฏิบัติการภายใต้โครงการวิจัยด้านกิจกรรมทางกายในเด็กและเยาวชน (CYPAS) ซึ่งมุ่งพัฒนาหลักสูตรและเครื่องมือสำหรับส่งเสริมทักษะการเคลื่อนไหวและกระตุ้นการทำงานของสมองส่วนหน้า (Executive Functions: EF) ในเด็กปฐมวัย โดยวิทยาลัยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีการกีฬา และสถาบันแห่งชาติเพื่อการพัฒนาเด็กและครอบครัว มหาวิทยาลัยมหิดล ได้นำเสนอยุทธศาสตร์ EMPACT ซึ่งพัฒนาขึ้นโดยอ้างอิงกรอบแนวทางและข้อแนะนำขององค์การอนามัยโลก (World Health Organization: WHO) เพื่อใช้เป็นแนวทางส่งเสริมกิจกรรมทางกายที่เหมาะสมกับเด็กปฐมวัย

นอกจากนี้ ที่ประชุมยังได้แลกเปลี่ยนความคิดเห็นเกี่ยวกับการบูรณาการความร่วมมือระหว่างหน่วยงานภาครัฐ ภาคเอกชน และภาควิชาการ เพื่อสนับสนุนการขยายผลการดำเนินงานสู่ระดับพื้นที่ และสร้างกลไกที่เอื้อต่อการนำนโยบายไปสู่การปฏิบัติอย่างต่อเนื่อง โดยเชื่อมโยงกับกรอบนโยบาย “3 เร่ง 3 ลด 3 เพิ่ม” ซึ่งให้ความสำคัญกับการเพิ่มกิจกรรมทางกายและลดการใช้หน้าจอในเด็กปฐมวัย เพื่อส่งเสริมให้เด็กมีพัฒนาการที่เหมาะสมตามวัย ทั้งด้านร่างกาย สติปัญญา และการเรียนรู้

รศ.ประวิต เอราวรรณ์ เลขาธิการสภาการศึกษา ได้เสนอแนวทางการขับเคลื่อนนโยบายและยุทธศาสตร์สู่การปฏิบัติ โดยแบ่งการดำเนินงานออกเป็น 3 ระดับ ได้แก่ ต้นน้ำ กลางน้ำ และปลายน้ำ เพื่อให้แต่ละหน่วยงานสามารถดำเนินงานตามบทบาทและภารกิจของตนได้อย่างสอดคล้องกัน ครอบคลุมตั้งแต่การกำหนดทิศทางและวางรากฐานเชิงนโยบาย การพัฒนากลไกและระบบสนับสนุน ไปจนถึงการนำแนวทางไปใช้ในระดับพื้นที่ การหารือครั้งนี้เป็นส่วนหนึ่งของการสร้างความร่วมมือระหว่างภาคีเครือข่าย เพื่อผลักดันนโยบายส่งเสริมกิจกรรมทางกายในเด็กปฐมวัยให้เชื่อมโยงจากระดับนโยบายสู่การปฏิบัติ โดยใช้ข้อมูลและหลักฐานทางวิชาการเป็นฐานในการพัฒนาแนวทางดำเนินงาน เพื่อให้เด็กปฐมวัยได้รับโอกาสในการเคลื่อนไหว เล่น และเรียนรู้อย่างเหมาะสม อันเป็นพื้นฐานสำคัญต่อการ