เมื่อวันที่ 17 กันยายน 2569 ที่ผ่านมา ดร.สุภชัย จันปุ่ม รองเลขาธิการสภาการศึกษา เป็นประธานการประชุมเชิงปฏิบัติการ “การขับเคลื่อนนโยบาย 3 เร่ง 3 ลด 3 เพิ่ม เพื่อส่งเสริมพัฒนาการเด็กปฐมวัย สู่การปฏิบัติระดับภูมิภาค” ณ โรงแรมเดอะ พาโก้ ดีไซน์ ภูเก็ต จังหวัดภูเก็ต โดยมีผู้แทนหน่วยงาน ผู้ทรงคุณวุฒิ ผู้บริหารและครูสถานพัฒนาเด็กปฐมวัย ผู้ปกครอง และภาคีเครือข่ายเข้าร่วม พร้อมถ่ายทอดสดผ่านเฟซบุ๊กแฟนเพจ “ปฐมวัยไทยแลนด์”
ดร.สุภชัย กล่าวว่า การพัฒนาเด็กปฐมวัยเป็นรากฐานสำคัญของการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ โดยเฉพาะช่วงอายุ 0–6 ปี ซึ่งเป็นช่วงสำคัญต่อการพัฒนาสมองและทักษะด้านต่าง ๆ ทั้งการเรียนรู้ การคิด การควบคุมอารมณ์ และการอยู่ร่วมกับผู้อื่น ขณะเดียวกัน การใช้สื่อหน้าจอในเด็กเล็กที่เพิ่มขึ้นอาจกระทบต่อโอกาสในการเรียนรู้ผ่านการเล่น การสื่อสาร และปฏิสัมพันธ์กับคนรอบตัว จึงจำเป็นต้องสร้างความรู้ความเข้าใจแก่ครอบครัวและผู้ดูแลเด็ก พร้อมส่งเสริมแนวทาง ลดการใช้สื่อหน้าจอ และงดใช้ในเด็กอายุต่ำกว่า 2 ปี
ภายในงานมีการเสวนาวิชาการ ECD Talk เพื่อแลกเปลี่ยนมุมมองและประสบการณ์เกี่ยวกับการขับเคลื่อนนโยบาย “3 เร่ง 3 ลด 3 เพิ่ม” โดยผู้ร่วมเสวนาสะท้อนสถานการณ์การใช้สื่อหน้าจอในครอบครัวไทย ซึ่งพบว่ามีการใช้สื่อเพื่อความบันเทิงหรือช่วยให้เด็กอยู่นิ่ง ขณะที่การส่งเสริมพัฒนาการผ่านการเล่น การอ่าน การพูดคุย และการทำกิจกรรมร่วมกันยังเป็นแนวทางสำคัญที่ควรได้รับการส่งเสริม
นอกจากนี้ จังหวัดภูเก็ตได้นำเสนอแนวทางการพัฒนาเด็กปฐมวัยในพื้นที่ อาทิ “ห้องเรียนพ่อแม่” เพื่อเสริมความรู้แก่ผู้ปกครองด้านการเลี้ยงดูและส่งเสริมพัฒนาการเด็ก รวมถึง 7 ยุทธศาสตร์การพัฒนาเด็กตงห่อ ที่มุ่งวางรากฐานให้เด็กภูเก็ต “คิดเป็น ทำเป็น อยู่เป็น” และเติบโตเป็นพลเมืองที่มีคุณภาพ
ช่วงบ่ายเป็นการเสวนาวิชาการประเด็นย่อย (Mini Workshop) ใน 2 ประเด็นสำคัญ คือ Head: เรื่อง มหัศจรรย์แห่งการอ่าน: เพิ่มพลังสมอง เสริมศักยภาพพลังการเรียนรู้ โดยนางสุดใจ พรหมเกิด และนายปรีดา ปัญญาจันทร์ มูลนิธิสร้างเสริมวัฒนธรรมการอ่าน โดยใช้นิทานและหนังสือภาพเป็นเครื่องมือพัฒนาเด็ก เพื่อกระตุ้นจินตนาการ และสร้างทักษะการสื่อสาร Hand: เรื่อง เล่นเปลี่ยนโลก: พัฒนาสมองด้วยการเล่นอิสระ โดย นางสาวทัตติยา ลิขิตวงษ์ นางสาวสุนีย์ สารมิตร มูลนิธิเพื่อการพัฒนาเด็ก กับกิจกรรมคืนความสุขให้เด็ก ๆ ด้วยการเล่นอิสระ โดยใช้ชิ้นส่วนย่อยที่หลากหลาย หรือ Loose Parts ซึ่งเน้นวัสดุรีไซเคิลและวัสดุรอบตัวตามธรรมชาติ เช่น ดอกไม้ ลังกระดาษ ท่อพีวีซี ไม้หนีบผ้า มาเป็นเครื่องมือให้เด็กเรียนรู้ เพื่อเปิดโอกาสให้เด็กได้สร้างสรรค์และเชื่อมโยงจินตนาการได้อย่างไม่มีขอบเขต และเสวนาวิชาการ ประเด็นย่อย (Mini Lecture) เรื่อง Health: เรื่อง Digital Health : สุขภาพสมอง – กาย – ใจ ของเด็กปฐมวัยในยุคดิจิทัล โดย นายธาม เชื้อสถาปนศิริ และนายอนิก พลทัตพชระ สถาบันแห่งชาติเพื่อการพัฒนาเด็กและครอบครัว มหาวิทยาลัยมหิดล และสภาเด็กและเยาวชนแห่งประเทศไทย โดยใช้การถ่ายทอดผ่านสื่ออิเล็กทรอนิกส์ Zoom Meeting นอกจากนั้นภายในงานยังมีนิทรรศการเพื่อให้ความรู้เรื่องเด็กปฐมวัยจากกรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุขและสำนักนโยบายการพัฒนา เด็กปฐมวัย สกศ. อีกด้วยช่วงบ่ายมีการจัดกิจกรรมวิชาการในประเด็น Head – Hand – Health ได้แก่
- Head : มหัศจรรย์แห่งการอ่าน ส่งเสริมการอ่านผ่านนิทานและหนังสือภาพ เพื่อพัฒนาสมอง จินตนาการ และทักษะการสื่อสาร
- Hand : เล่นเปลี่ยนโลก ส่งเสริมการเล่นอิสระผ่านวัสดุรอบตัวและ Loose Parts เพื่อเปิดโอกาสให้เด็กคิด สร้างสรรค์ และเรียนรู้ด้วยตนเอง
- Health : Digital Health สร้างความรู้เกี่ยวกับสุขภาพสมอง กาย และใจของเด็กปฐมวัยในยุคดิจิทัล
พร้อมจัดนิทรรศการองค์ความรู้ด้านการพัฒนาเด็กปฐมวัยจากหน่วยงานภาคี ได้แก่ กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข และสำนักนโยบายการพัฒนาเด็กปฐมวัย สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา
การประชุมครั้งนี้เป็นการเชื่อมโยงนโยบาย “3 เร่ง 3 ลด 3 เพิ่ม” จากระดับนโยบายสู่การขับเคลื่อนในพื้นที่ โดยมุ่งสร้างความร่วมมือระหว่างหน่วยงาน ครอบครัว สถานพัฒนาเด็กปฐมวัย และภาคีเครือข่าย เพื่อส่งเสริมให้เด็กปฐมวัยมีโอกาสเรียนรู้ผ่านการเล่น การอ่าน และการมีปฏิสัมพันธ์กับผู้คนรอบตัว ควบคู่กับการลดการใช้สื่อหน้าจอและงดใช้ก่อนอายุ 2 ปี เพื่อวางรากฐานการเติบโตและพัฒนาการของเด็กอย่างเหมาะสม
