เด็กติดจอ พฤติกรรมเนือยนิ่งที่ไม่ควรมองข้าม

ภัยเงียบจากหน้าจอ: เมื่อ “พฤติกรรมเนือยนิ่ง” กำลังคุกคามพัฒนาการเด็ก

ในยุคดิจิทัลที่เทคโนโลยีกลายเป็นส่วนหนึ่งของชีวิตประจำวัน เรามักเห็นเด็กยุคใหม่คุ้นชินกับสมาร์ทโฟนหรือ
แท็บเล็ตตั้งแต่ยังเล็ก จนเกิดเป็นภาวะที่เรียกว่า “พฤติกรรมเนือยนิ่ง” (Sedentary Behavior) ซึ่งหมายถึงการนั่งหรือนอนนิ่ง ๆ อยู่กับหน้าจอเป็นเวลานานหลังตื่นนอน พฤติกรรมเหล่านี้ดูเหมือนจะไม่มีอันตราย แต่อันที่จริงแล้วมันคือภัยเงียบที่ส่งผลกระทบต่อเด็กในระยะยาว ทั้งในด้านร่างกายและจิตใจอย่างที่เราไม่ควรมองข้าม

ผลกระทบที่มากกว่าแค่สายตา

การติดหน้าจอนานเกินไปเปรียบเสมือนดาบสองคม ในด้าน สุขภาพกาย เด็กอาจประสบปัญหาสายตาสั้น ตาแห้ง และร่างกายอ่อนแอจากการขาดกิจกรรมทางกาย ซึ่งเพิ่มความเสี่ยงต่อกลุ่มโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง (NCDs) ขณะที่ด้าน พัฒนาการและพฤติกรรม เด็กอาจกลายเป็นคนสมาธิสั้น หงุดหงิดง่าย ก้าวร้าว หรือมีโลกส่วนตัวสูงจนส่งผลกระทบต่อทักษะการสื่อสาร เช่น พูดช้า หรือพูดไม่ชัด ซึ่งสิ่งเหล่านี้ล้วนเป็นอุปสรรคสำคัญต่อการเข้าสังคมในอนาคต

เกณฑ์เวลาที่เหมาะสม: นานแค่ไหนถึงพอดี?

องค์กรอนามัยโลก (WHO) และสมาคมกุมารแพทย์แห่งสหรัฐอเมริกา (AAP) ได้ให้คำแนะนำเรื่องระยะเวลาการใช้หน้าจอตามช่วงวัยไว้ดังนี้:

• ช่วงอายุ 6-10 ปี: ควรจำกัดเวลาการใช้หน้าจอเพียง 1 – 1.30 ชั่วโมงต่อวัน โดยเน้นการฝึกให้เด็กเรียนรู้การควบคุมและจัดการเวลาภายใต้การดูแลของผู้ปกราช
• ช่วงอายุ 11-13 ปี: ไม่ควรใช้งานเกิน 2 ชั่วโมงต่อวัน และเป็นวัยที่ผู้ปกครองควรเริ่มให้เหตุผลถึงผลเสียของการใช้หน้าจอที่มากเกินไป เพื่อสร้างความเข้าใจที่ถูกต้อง

กฎ 20/20/20 และการสร้างวินัยในครอบครัว

เพื่อป้องกันปัญหาสุขภาพสายตา เราสามารถนำกฎ “20/20/20” มาปรับใช้ได้ง่าย ๆ คือ ทุกการใช้งาน 20 นาที ควรพักสายตาอย่างน้อย 20 วินาที ด้วยการมองออกไปที่วัตถุไกล ๆ ในระยะ 20 ฟุต เพื่อให้กล้ามเนื้อตาได้ผ่อนคลาย

อย่างไรก็ตาม วิธีการที่ดีที่สุดคือการสร้างสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อการทำกิจกรรมอื่นๆ ภายในครอบครัว พ่อแม่ควรเป็นต้นแบบในการลดละหน้าจอในช่วงเวลาสำคัญ เช่น ระหว่างรับประทานอาหารหรือขณะเดินทาง แล้วเปลี่ยนมาเป็นการทำกิจกรรมร่วมกัน เช่น การปั่นจักรยาน หรือการเดินเล่นในสวนสาธารณะ เพื่อสร้างสัมพันธ์ที่ดีและปลูกฝังนิสัยรักการเคลื่อนไหวให้กับเด็ก ๆ อย่างยั่งยืน