สภาการศึกษาเร่งเครื่องแผนพัฒนาเด็กปฐมวัย ฉบับที่ 2 ปรับงบประมาณ-ฐานข้อมูล มุ่งแก้ปัญหาเด็กเปราะบางและผลกระทบจากดิจิทัล

เมื่อวันที่ 23 ธันวาคม 2568 ที่ผ่านมา ดร.ชัยพฤกษ์ เสรีรักษ์ เป็นประธานการประชุมคณะทำงานพิจารณาจัดทำ (ร่าง) แผนพัฒนาเด็กปฐมวัย ฉบับที่ 2 (พ.ศ. 2571–2575) ครั้งที่ 1/2568 โดยมี ดร.สุภชัย จันปุ่ม รองเลขาธิการสภาการศึกษา พร้อมด้วยคณะที่ปรึกษาคณะทำงาน นางพัชราพรรณ กฤษฎาจินดารุ่ง ผู้อำนวยการสำนักนโยบายการพัฒนาเด็กปฐมวัย และคณะทำงานที่เกี่ยวข้อง เข้าร่วมประชุมในรูปแบบผสมผสานออนไลน์และออนกราวน์ ณ ห้องกำแหง พลางกูร สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา

การประชุมครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อรับฟังข้อเสนอแนะจากคณะที่ปรึกษาคณะทำงานในการจัดทำ (ร่าง) แผนพัฒนาเด็กปฐมวัย ฉบับที่ 2 โดยคณะที่ปรึกษาได้ให้คำปรึกษาและชี้แนะแนวทางสำคัญในการจัดทำแผน ขณะที่คณะทำงานมีภารกิจหลักในการศึกษา รวบรวม และวิเคราะห์ข้อมูลด้านนโยบาย ยุทธศาสตร์ และแผนพัฒนาเด็กปฐมวัยทั้งในประเทศและต่างประเทศ รวมถึงการประเมินผลการดำเนินงานตามแผนพัฒนาเด็กปฐมวัย พ.ศ. 2564–2570 เพื่อนำผลการประเมินมาปรับปรุงและพัฒนา (ร่าง) แผนฉบับใหม่ให้มีประสิทธิภาพยิ่งขึ้น ตลอดจนกำหนดยุทธศาสตร์ เป้าประสงค์ และตัวชี้วัดที่ชัดเจน

ที่ประชุมได้ร่วมกันพิจารณากรอบการดำเนินงานของ (ร่าง) แผนพัฒนาเด็กปฐมวัย ฉบับที่ 2 ครอบคลุม 6 ประเด็นสำคัญ ได้แก่

1. คุณภาพเด็กปฐมวัย มุ่งสร้างความเท่าเทียม พัฒนาตามศักยภาพ คัดกรองกลุ่มเปราะบาง และเสริมสร้างความฉลาดรู้ดิจิทัลเพื่อปกป้องเด็กจากผลกระทบของเทคโนโลยี
2. คุณภาพครูและผู้ดูแลเด็กปฐมวัย พัฒนาบุคลากรให้มีความเชี่ยวชาญและเพียงพอ กำหนดบทบาทหน้าที่ชัดเจนทุกสังกัด และปรับปรุงหลักสูตรครูให้ครอบคลุมกฎหมายที่เกี่ยวข้อง
3. คุณภาพสถานพัฒนาเด็กปฐมวัย ยกระดับให้ได้มาตรฐานระดับชาติ พร้อมพิจารณากฎหมายสนับสนุนสถานพัฒนาเด็กเอกชนที่ประสบปัญหาการปิดตัว
4. ระบบบริหารจัดการการให้บริการเด็กปฐมวัย เสนอให้มีหน่วยงานกลางและกองทุนเฉพาะด้าน เพื่อเชื่อมโยงฐานข้อมูลรายบุคคล (Big Data) และมีกลไกติดตามที่มีประสิทธิภาพ
5. พ่อแม่ ผู้ปกครอง ครอบครัว และชุมชน เสริมสร้างความเข้มแข็งของสถาบันครอบครัว โดยเฉพาะการให้ความรู้แก่ครอบครัวกลุ่มเปราะบาง
6. เทคโนโลยีเพื่อการพัฒนาเด็กปฐมวัย ใช้ดิจิทัลเป็นเครื่องมือในการติดตามพัฒนาการเด็กรายบุคคล และสร้างกลไกการแก้ไขปัญหาอย่างทันท่วงที

คณะที่ปรึกษาคณะทำงานได้ให้ข้อเสนอแนะเพิ่มเติมว่า การจัดทำแผนฉบับนี้ควรมุ่งให้สามารถนำไปปฏิบัติได้จริง ไม่เป็นเพียงเอกสารเชิงนโยบาย โดยควรเปลี่ยนจากการดำเนินงานเชิงภารกิจประจำเป็นการขับเคลื่อนเชิงยุทธศาสตร์ พร้อมกำหนดตัวชี้วัด (KPI) ที่สามารถวัดผลได้อย่างเป็นรูปธรรม เช่น อัตราการใช้สมุดบันทึกสุขภาพเด็กปฐมวัย และตัวชี้วัดผลกระทบจากการใช้หน้าจอ โดยเน้นการแบ่งความรับผิดชอบแบบบูรณาการระหว่างหน่วยงาน (Joint KPI)

นอกจากนี้ คุณหญิงกษมา วรวรรณ ณ อยุธยา ได้เน้นย้ำถึงความสำคัญของการเชื่อมโยง (ร่าง) แผนพัฒนาเด็กปฐมวัย ฉบับที่ 2 เข้ากับแผนแม่บทของสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ เพื่อให้เป็นแผนระดับชาติฉบับเดียวที่มีทิศทางชัดเจนและเห็นผลสัมฤทธิ์ที่ตัวเด็กอย่างแท้จริง

ด้าน ดร.สุภชัย จันปุ่ม รองเลขาธิการสภาการศึกษา กล่าวว่า สภาการศึกษามุ่งเร่งสรุปแผนพัฒนาเด็กปฐมวัย ฉบับที่ 2 โดยเน้นแนวคิด “ไม่ทำทุกเรื่อง แต่เลือกเรื่องที่มีพลัง” มุ่งยกระดับคุณภาพเด็ก ครู สถานศึกษา และระบบบริหารจัดการ ผ่านการใช้เทคโนโลยีดิจิทัล พร้อมตั้งเป้าสร้างตัวชี้วัดที่วัดผลได้จริง เชื่อมโยงฐานข้อมูลรายบุคคลทั่วประเทศ และเตรียมจัดเวทีเชิงปฏิบัติการ (Workshop) เพื่อระดมความคิดเห็นเชิงลึก อุดช่องว่างจากแผนเดิม และขับเคลื่อนการพัฒนาเด็กปฐมวัยของประเทศอย่างเป็นรูปธรรมและยั่งยืน

หากท่านใดสนใจอ่านรายละเอียดเพิ่มเติม สามารถเข้าไปอ่านได้ที่ https://www.onec.go.th/th.php/page/view/Newseducation/6514