แนวโน้มโภชนาการเด็กไทยกับความเสี่ยงโรค NCDs
จากการสำรวจสถานการณ์เด็กและสตรีในประเทศไทย ครั้งที่ 3–6 โดยสำนักงานสถิติแห่งชาติและองค์การยูนิเซฟ ในกลุ่มเด็กอายุต่ำกว่า 5 ปีทั่วประเทศ พบว่า
- ภาวะเตี้ยและผอม มีแนวโน้มลดลงต่อเนื่องตั้งแต่ปี พ.ศ. 2548–2559
- แต่กลับ เพิ่มสูงขึ้นอีกในปี พ.ศ. 2562 ซึ่งสูงกว่าเป้าหมายที่กำหนด และยังไม่มีแนวโน้มว่าจะเป็นไปตามเป้า
- ขณะที่ ภาวะน้ำหนักเกินและอ้วน (Overweight & Obesity) มีการเปลี่ยนแปลงขึ้นลงในช่วง 14 ปีที่ผ่านมา และเพิ่มขึ้นเล็กน้อยในปี พ.ศ. 2562 แต่ยังอยู่ในระดับตามเป้าหมาย
ข้อมูลดังกล่าวสะท้อนให้เห็นว่า ปัญหาโภชนาการเด็กไทยยังคงเป็นประเด็นสำคัญที่ต้องเฝ้าระวังและเร่งแก้ไขอย่างจริงจัง
พฤติกรรมการบริโภคกับความเสี่ยงโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง (NCDs)
การบริโภคอาหารที่ให้พลังงานสูง แต่มีคุณค่าโภชนาการต่ำ เช่น อาหารหวาน มัน เค็ม หรืออาหารแปรรูป เป็นปัจจัยสำคัญที่นำไปสู่:
- โรคอ้วน
- โรคไม่ติดต่อเรื้อรัง (NCDs) เช่น เบาหวาน ความดันโลหิตสูง และโรคหัวใจ
ในทางกลับกัน ผักและผลไม้ เป็นกลุ่มอาหารสำคัญที่ช่วยลดความเสี่ยงต่อโรค NCDs แต่ปัจจุบันการบริโภคผักและผลไม้ของคนไทยยังต่ำกว่าเกณฑ์ที่แนะนำ โดยเฉพาะในกลุ่มเด็กและเยาวชน ซึ่งมีพฤติกรรมเสี่ยงต่อโรคไม่ติดต่อเรื้อรังมากกว่าวัยอื่น
ขณะเดียวกัน ผลิตภัณฑ์อาหารที่เพิ่มความเสี่ยงต่อโรค NCDs มีแนวโน้มการผลิตและจำหน่ายเพิ่มขึ้น สอดคล้องกับจำนวนประชากรที่เพิ่มขึ้น และวิถีชีวิตที่เร่งรีบในยุคปัจจุบัน
สมาคมโภชนาการแห่งประเทศไทย ในพระราชูปถัมภ์สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ร่วมกับกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) ได้จัดทำหนังสือ “แนวโน้มอาหารและโภชนาการกับ NCDs” เพื่อเป็นองค์ความรู้สำหรับ
- ผู้กำหนดนโยบาย
- นักวิชาการ
- หน่วยงานด้านสาธารณสุข
- ภาคีเครือข่ายด้านอาหารและโภชนาการ
หนังสือเล่มนี้มุ่งสนับสนุนการขับเคลื่อนงานด้านอาหารและโภชนาการเพื่อสุขภาวะของสังคมไทย ให้ก้าวทันต่อการเปลี่ยนแปลงในอนาคต และบรรลุเป้าหมายด้านสุขภาพที่ตั้งไว้
การแก้ไขปัญหาโภชนาการและโรค NCDs จำเป็นต้องอาศัยความร่วมมือจากทุกภาคส่วน ทั้งระดับครอบครัว ชุมชน หน่วยงานรัฐ และภาคเอกชน เพื่อสร้างสภาพแวดล้อมทางอาหารที่เอื้อต่อสุขภาพ และส่งเสริมพฤติกรรมการบริโภคที่เหมาะสมตั้งแต่วัยเด็ก
“เพราะโภชนาการที่ดีในวันนี้ คือรากฐานของสุขภาพที่แข็งแรงในอนาคต”