กรมอนามัย แนะพัฒนาการเด็ก “นั่ง ยืน เดิน” ตามอายุ ชี้รถหัดเดินไม่ได้ช่วยให้เดินเร็วขึ้น

กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข แนะพ่อแม่ ผู้ปกครอง และสถานพัฒนาเด็กปฐมวัย ใส่ใจพัฒนาการด้านการเคลื่อนไหวของเด็ก โดยเฉพาะทักษะสำคัญ “นั่ง ยืน เดิน” ซึ่งเป็นรากฐานของการช่วยเหลือตนเอง และพัฒนาการด้านสติปัญญาและอารมณ์ในระยะยาว พร้อมย้ำให้สังเกตสัญญาณเตือนพัฒนาการล่าช้า และกระตุ้นเด็กอย่างเหมาะสมตามวัย

แพทย์หญิงอัมพร เบญจพลพิทักษ์ อธิบดีกรมอนามัย กล่าวว่า พัฒนาการด้านกล้ามเนื้อมัดใหญ่ (Gross Motor) เป็นตัวชี้วัดสำคัญของการเติบโต โดยเฉพาะช่วงอายุ 0–3 ปี ซึ่งสมองและระบบประสาทพัฒนาอย่างรวดเร็ว หากได้รับการส่งเสริมที่เหมาะสม จะช่วยเสริมการเชื่อมต่อของสมองและลดความเสี่ยงพัฒนาการล่าช้า ตัวอย่างพัฒนาการตามวัย ได้แก่

• อายุ 12–15 เดือน ยืนเอง เดินก้าวแรก ปีนขึ้นที่เตี้ย ๆ ได้
• อายุ 18 เดือน เดินมั่นคง ลากของเล่น และเริ่มขึ้น–ลงบันไดโดยมีผู้ช่วย
• อายุ 2 ปี วิ่ง เตะบอล และกระโดดสองเท้าได้
• อายุ 3 ปี เดินขึ้นบันไดสลับเท้า และปั่นรถสามล้อได้

แพทย์หญิงนงนุช ภัทรอนันตนพ รองอธิบดีกรมอนามัย กล่าวว่า เด็กแต่ละคนอาจพัฒนาแตกต่างกันเล็กน้อย แต่หากอายุ 9 เดือนยังนั่งเองไม่ได้ หรืออายุ 18 เดือนยังเดินไม่ได้ ควรพาไปประเมินพัฒนาการที่สถานบริการสาธารณสุข สัญญาณเตือนที่ควรเฝ้าระวัง ได้แก่ กล้ามเนื้ออ่อนหรือเกร็งผิดปกติ ไม่พยายามเคลื่อนไหว ใช้มือข้างเดียวก่อนอายุ 1 ปี หรือสูญเสียทักษะที่เคยทำได้

การส่งเสริมพัฒนาการควร “เล่นกับลูกทุกวัน” และเปิดโอกาสให้เด็กเคลื่อนไหวอย่างอิสระในพื้นที่ปลอดภัย เช่น การทำ Tummy Time ตั้งแต่วัยทารก เพื่อเสริมความแข็งแรงของกล้ามเนื้อคอ ไหล่ หลัง และลำตัว วางของเล่นล่อด้านข้างเพื่อกระตุ้นการพลิกตัวและคลาน จัดพื้นที่ให้เกาะยืนและก้าวเดิน พร้อมลดเวลาหน้าจอ โดยเฉพาะเด็กอายุต่ำกว่า 2 ปี

แพทย์หญิงทิพา ไกรลาศ ผู้อำนวยการสำนักส่งเสริมสุขภาพ ระบุว่า ไม่ควรใช้รถหัดเดิน เพราะไม่ช่วยให้เดินเร็วขึ้น และเสี่ยงอุบัติเหตุ เช่น ตกบันได ศีรษะกระแทก เข้าถึงของร้อน หรือเสี่ยงจมน้ำ หลายประเทศจึงสั่งห้ามจำหน่าย

ข้อแนะนำในการฝึกเคลื่อนไหวอย่างปลอดภัย ได้แก่ ใช้คอกกั้นหรือเพลย์เพนสำหรับฝึกยืน–เดิน ให้เด็กเดินบนพื้นหรือแผ่นโฟมที่ปลอดภัย ดูแลใกล้ชิดบริเวณบันไดหรือพื้นที่ต่างระดับ ให้เด็กเดินเท้าเปล่าหรือใส่รองเท้านิ่ม และชวนทำกิจกรรม เช่น กลิ้งบอล ปีนป่าย หรือเดินเล่นกลางแจ้ง เพื่อส่งเสริมพัฒนาการสมวัย

หากท่านใดสนใจอ่านรายละเอียดเพิ่มเติม สามารถเข้าไปอ่านได้ที่

https://anamai.moph.go.th/th/news-anamai/44782#