ฝ่าวิกฤตด้วยพลังสมอง! ผู้เชี่ยวชาญชู 4 H. เสริมแนวทาง 3 เร่ง 3 ลด 3 เพิ่ม เพื่ออนาคตเด็กปฐมวัย

เมื่อวันที่ 26 กุมภาพันธ์ 2569 ที่ผ่านมา ดร.สุภชัย จันปุ่ม รองเลขาธิการสภาการศึกษา เป็นประธานการประชุมเชิงปฏิบัติการ เรื่อง Power of Brain : เพิ่มพลังสมองเด็กปฐมวัยในสภาวะวิกฤตด้วย “3 เร่ง 3 ลด 3 เพิ่ม” โดยมี ดร.สรวงมณฑ์ สิทธิสมาน กรรมการนโยบายการพัฒนาเด็กปฐมวัยด้านสื่อสารมวลชน พร้อมด้วยผู้เชี่ยวชาญหน่วยงานด้านการพัฒนาเด็กปฐมวัย ผนึกกำลังภาคีเครือข่ายทั้งภาครัฐ เอกชน องค์กรอิสระและประชาสังคม เข้าร่วม ณ โรงแรมอัศวิน แกรนด์ คอนเวนชั่น กรุงเทพมหานคร ควบคู่การถ่ายทอดสดผ่านช่องทางเฟซบุ๊กและยูทูบสภาการศึกษา

ดร.สุภชัย กล่าวว่า การพัฒนาเด็กอายุ 0–6 ปีเป็นช่วงเวลาทองของการพัฒนาสมอง โดยเฉพาะสมองส่วนหน้า การประชุมมุ่งเสริมความรู้ครูและผู้ดูแลเด็ก เพื่อฟื้นฟูเด็กที่ได้รับผลกระทบจากวิกฤตต่าง ๆ และย้ำว่าการพัฒนาเด็กต้องอาศัยความร่วมมือทุกภาคส่วน เพื่อสร้างเด็กที่คิดเป็น เรียนรู้ได้ และปรับตัวได้

การเสวนาการขับเคลื่อนและพัฒนาเด็กปฐมวัย ECD Talk : ฟื้นวิกฤตเด็กปฐมวัยด้วย “3 เร่ง 3 ลด 3 เพิ่ม” โดย แพทย์หญิงดุษฎี จึงศิรกุลวิทย์ กรรมการผู้ทรงคุณวุฒิด้านการพัฒนาเด็กปฐมวัย ผศ.ดร.ปนัดดา ธนเศรษฐกร มหาวิทยาลัยมหิดล นางธิดา พิทักษ์สินสุข นายกสมาคมอนุบาลศึกษาแห่งประเทศไทย ดร.วรลักษณ์ ชูกำเนิด ผู้อำนวยการโรงเรียนวรพัฒน์ จังหวัดสงขลา และนายธาม เชื้อสถาปนศิริ มหาวิทยาลัยมหิดล เป็นผู้ดำเนินการเสวนา ร่วมถอดบทเรียนพร้อมเสนอแนวทางฟื้นฟูอย่างยั่งยืนว่า การขับเคลื่อนข้อเสนอเชิงนโยบาย

“3 เร่ง” เร่งฟื้นฟูและคัดกรองพัฒนาการเด็กอย่างบูรณาการ เร่งส่งเสริมการเรียนรู้ผ่านกิจกรรมเชิงรุกและการเล่นคุณภาพ และเร่งดูแลโภชนาการกับสุขภาพจิตของเด็กและครอบครัว

“3 ลด” ลดความเครียดในครอบครัว ลดเวลาเด็กอยู่หน้าจอ และลดความเหลื่อมล้ำทางการศึกษา โดยจัดสรรทรัพยากรอย่างทั่วถึง โดยเฉพาะพื้นที่เปราะบาง

“3 เพิ่ม” เพิ่มการเรียนรู้ผ่านการเล่น เสริมบทบาทครอบครัวเป็นฐานการเรียนรู้แรก และเพิ่มความร่วมมือของชุมชน โดยย้ำการบูรณาการนโยบายสาธารณะอย่างต่อเนื่อง

ช่วงบ่าย ดร.สรวงมณฑ์นำทีมภาคีเครือข่ายด้านการพัฒนาเด็กปฐมวัย ผนึกกำลังจัดกิจกรรมขับเคลื่อนแนวคิด 4 H. “Head – Hand – Heart – Health” พลังสร้างสมองเด็กปฐมวัย ครอบคลุมทั้งการอ่าน การเล่น การเรียนรู้อารมณ์ และสุขภาวะสมอง เพื่อเสริมศักยภาพการเรียนรู้ในโลกยุคดิจิทัล ดังนี้

Head เรื่อง มหัศจรรย์แห่งการอ่าน : เพิ่มพลังสมอง เสริมศักยภาพพลังการเรียนรู้ 

โดย นางสุดใจ พรหมเกิด  นางสาวอ้อมขวัญ เวชยชัย และนางสาวพนิตชนก ดำเนินธรรม ร่วมสาธิตกิจกรรมส่งเสริมการอ่านถูกยกระดับเป็นวาระสำคัญ โดยเน้นให้ครอบครัวเป็นฐานการเรียนรู้แรกของเด็ก การอ่านหนังสือภาพ นิทาน และการเล่าเรื่อง ช่วยกระตุ้นการทำงานของสมอง ซึ่งการอ่านหนังสือภาพและนิทานช่วยพัฒนาภาษา สมาธิ ความจำ และจินตนาการ พร้อมรณรงค์ “อ่าน 15 นาทีต่อวัน”

Hand เรื่อง เล่นเปลี่ยนโลก : พัฒนาสมองด้วยการเล่นอิสระ 

โดย นางสาวทัตติยา ลิขิตวงษ์  นางสาวกนกวรรณ โมรัฐเสถียร และนางสาวสุนีย์ สารมิตร ร่วมสาธิตกิจกรรมการเล่นอิสระกับชิ้นส่วนที่หลากหลายหรือ Loose parts ส่งเสริมการเล่นอิสระแบบปลายเปิด (Loose parts) เพื่อพัฒนาความคิดสร้างสรรค์ ความมั่นใจ และทักษะสมอง โดยย้ำว่าการเล่นคือการเรียนรู้ที่ดีที่สุดของเด็ก

Heart เรื่อง From Head to Heart : สื่อเด็กกับการเรียนรู้อารมณ์และความรู้สึก 

โดย นางสาวดนยา วสุวัต นางสาวปรียานุช โอฬารวัฒนกุล และนางสาวณัฐสุดา พันธ์ประสิทธิ์เวช ดำเนินการเสวนา โดยผศ.ระวีวรรณ ทรัพย์อินทร์ เห็นว่า อารมณ์มีผลต่อการเรียนรู้ของเด็กปฐมวัยสัมพันธ์กับการพัฒนาสมองส่วนหน้า ซึ่งกำกับอารมณ์และพฤติกรรม ดังนั้นการใช้สื่อสร้างสรรค์และบทสนทนาในครอบครัว เพื่อพัฒนาทักษะอารมณ์และสังคม ช่วยให้เด็กเข้าใจความรู้สึก เห็นอกเห็นใจ และเติบโตอย่างมั่นคงทางอารมณ์

Health เรื่อง Power of Brain : Holistic Health กิจกรรมและการดูแลสมองเด็กปฐมวัย แบบองค์รวม กาย-ใจ-จิตวิญญาณ ในยุคดิจิทัล 

โดย นายธาม เชื้อสถาปนศิริ และนายธนกฤต ไวยวงษ์ เห็นว่า การดูแลสมองเด็กแบบองค์รวม ครอบคลุมกาย (โภชนาการ การออกกำลังกาย การนอน) ใจ (ความรัก ความอบอุ่น) และจิตวิญญาณ (คุณค่าในตนเอง คุณธรรม) เพื่อสร้างทุนมนุษย์คุณภาพ

สกศ.และภาคีเครือข่ายย้ำว่า การพัฒนาเด็กปฐมวัยต้องอาศัยความร่วมมือจากทุกภาคส่วน โดยเฉพาะครอบครัว โรงเรียน และชุมชน เพื่อร่วมกันสร้างรากฐานที่แข็งแรงให้กับอนาคตของประเทศ ท่านที่สนใจสามารถรับชมย้อนหลังการเสวนาภาคเช้า-บ่ายผ่านช่องทางเพจเฟซบุ๊กและยูทูบ “สภาการศึกษา”

หากท่านใดสนใจอ่านรายละเอียดเพิ่มเติม สามารถเข้าไปอ่านได้ที่

https://www.onec.go.th/th.php/page/view/Newseducation/6598