
ลดหน้าจอ เพิ่มกิจกรรมสร้างสรรค์ ช่วยพัฒนาเด็กเติบโตอย่างสมดุล
การใช้โทรศัพท์มือถือและสื่อดิจิทัลไม่ใช่เรื่องผิด แต่ควรใช้อย่างเหมาะสมตามช่วงวัย เพื่อป้องกันปัญหาการ “ติดจอ” และส่งเสริมพัฒนาการที่ดีรอบด้านของเด็ก
เด็กเล็ก (0–4 ปี)
แนวทางการดูแลการใช้หน้าจอในเด็กเล็ก
- พ่อแม่เป็นแบบอย่างที่ดีในการใช้สื่อ
- ส่งเสริมการเล่นอิสระ และกิจกรรมสร้างสรรค์
- จำกัดเวลาไม่เกิน 1 ชั่วโมง/วัน และควรดูร่วมกับพ่อแม่
- เลือกสื่อที่มีคุณภาพ เหมาะสมกับวัย
- พูดคุย อธิบายสิ่งที่ดูไปพร้อมกับลูก
วัยนี้ควรเน้นการเรียนรู้ผ่านการเล่น การเคลื่อนไหว และการมีปฏิสัมพันธ์กับคนรอบตัว มากกว่าการใช้หน้าจอ
เด็กประถม (5–11 ปี)
แนวทางส่งเสริมการใช้สื่ออย่างเหมาะสม
- ส่งเสริมกิจกรรมอื่น ๆ เช่น กีฬา อ่านหนังสือ หรือกิจกรรมนอกบ้าน
- กำหนดเวลาใช้งานและสร้าง “พื้นที่ปลอดจอ” ในบ้าน
- ไม่ใช้มือถือเป็นรางวัลหรือบทลงโทษ
- พูดคุย สื่อสาร และติดตามการใช้งานอย่างใกล้ชิด
เด็กวัยนี้ควรเรียนรู้วินัยในการใช้สื่อ และสร้างสมดุลระหว่างหน้าจอกับชีวิตประจำวัน
วัยรุ่น (12 ปีขึ้นไป)
แนวทางดูแลและให้คำแนะนำ
- เคารพความเป็นส่วนตัวของลูก
- พูดคุยเรื่องสื่อที่ไม่เหมาะสม และผลกระทบที่อาจเกิดขึ้นจริง
- สอนทักษะการสื่อสารออนไลน์ และลดความเข้าใจผิด
- เป็น “เพื่อน” ในโซเชียลได้ แต่ไม่สอดแนมจนเกินไป
วัยรุ่นควรได้รับการส่งเสริมให้ใช้สื่ออย่างมีวิจารณญาณ และรับผิดชอบต่อการกระทำของตนเอง
จึงกล่าวได้ว่า “สมดุล คือหัวใจของการใช้สื่อในทุกช่วงวัย” การลดเวลาหน้าจอ ควบคู่กับการเพิ่มกิจกรรมสร้างสรรค์ จะช่วยให้เด็กเติบโตอย่างแข็งแรง ทั้งร่างกาย อารมณ์ สังคม และสติปัญญา
เอกสารอ้างอิง:
สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.). (2568). เด็กวัยไหน…ใช้มือถืออย่างไร “ไม่ให้ติดจอ”. https://shorturl.asia/wnzcD